ΘΕΜΑ: «ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΚΝΑΚΙΩΝΑ (ΜΑΓΟΥΛΙΤΣΑ) ΣΕ ΑΣΤΙΚΟ ΑΛΣΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ»
Α)ΕΙΣΑΓΩΓΗ:
Αν και στο εξωτερικό (Κεντρική Ευρώπη π.χ.) τα ποτάμια έχουν αναχθεί σε κυρίαρχα στοιχεία των πόλεων που διαρρέουν, στη χώρα μας, δυστυχώς, υποβαθμίζονται σε ανοιχτούς οχετούς λυμάτων και σε χώρους ελεύθερης εναπόθεσης μπαζών και απορριμμάτων, ενώ παράλληλα καταπατιούνται οι όχθες τους, τσιμεντοποιείται η κοίτη τους, αποψιλώνεται η χλωρίδα τους, «διευθετείται» αυθαίρετα η ροή τους κλπ., κλπ.
Αυτή η άθλια κατάσταση τείνει να αντιστραφεί, κατά τα τελευταία χρόνια, καθώς κάποιοι, ελάχιστοι, φωτισμένοι δημοτικοί άρχοντες επενδύουν σημαντικά ποσά στην ανάπλαση και ανάδειξη των ποταμών που διασχίζουν τις πόλεις τους.
Η Σπάρτη είναι μία πόλη η οποία ιστορικά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα ποτάμια της, με προεξάρχοντα, βεβαίως, τον Ευρώτα. Ενώ, όμως, ο Ευρώτας ρέει περιμετρικά της Σπάρτης, ο Κνακίων (Μαγουλίτσα) έχει την ιδιαιτερότητα να διαρρέει την πόλη μας σε μήκος περίπου 2 χμ. και να αλληλοπλέκεται με τον πολεοδομικό ιστό της, όντας ένα ιδιαίτερο στοιχείο του αστικού μας περιβάλλοντος.
Είναι γνωστό ότι οι πηγές του Κνακίωνα δεν στερεύουν το καλοκαίρι και αν δεν αντλείτο το νερό του για γεωργικές και άλλες χρήσεις, τότε θα διατηρούνταν στην κοίτη του για όλο το χρόνο. Αυτή είναι σίγουρα μια ανθρώπινη επέμβαση που ανατρέπει την οικολογική ισορροπία του ποταμού υποβαθμίζοντάς τον σε χείμαρρο και προκαλώντας αλυσιδωτά όλες τις δυσμενείς συνέπειες που προαναφέραμε. Και μόνο γι’ αυτό το λόγο θα έπρεπε ν’ αντιμετωπίσουμε σοβαρά την περίπτωση της Μαγουλίτσας.
Υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι λόγοι που έχουν να κάνουν με την αισθητική της ίδιας της πόλης, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την αναβάθμιση του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, λόγους που έχουν να κάνουν, επίσης, με την σχεδόν ξεχασμένηαλλά ζωτική ανάγκη του ανθρώπου να ζει ποιοτικά, βιώνοντας ΟΛΕΣ εκείνες τις διαχρονικές αξίες που ικανοποιούν και συγχρόνως καθοδηγούν το νου και την ψυχή του δηλαδή τον ψυχαγωγούν.
Η ανάγκη, λοιπόν, για αναψυχή και ποιοτική ζωή είναι πλέον επιτακτική για τους κατοίκους των πόλεων με δεδομένο ότι έχει αποδειχθεί, περίτρανα, ότι ΜΟΝΟ η ισόρροπη συμβίωση με τα φυσικά αγαθά μπορεί να δώσει τέτοιου είδους λύσεις και διεξόδους στα ασφυκτικά αδιέξοδα της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου.
Ένα άλσος υψηλής αναψυχής, διαμορφωμένο με έμπνευση, φαντασία κι αίσθηση των οικολογικών ισορροπιών, στο τμήμα της Μαγουλίτσας που διασχίζει την πόλη, θα ήταν ένα ανεκτίμητο κόσμημα για τη Σπάρτη, το οποίο θα την αναβάθμιζε συνολικά και θα την ωφελούσε πολλαπλώς.
Β) ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΟΦΕΛΗ:
Ένα άλσος εμπλουτισμένο με οικολογικά κατάλληλη παραποτάμια βλάστηση σε δέντρα και θάμνους (φτελιές, λεύκες, πλατάνια, ιτιές, καστανιές, σφεντάμια, αγριοκυπάρισσα, δρύες, μουριές κ.α.), συνδυάζοντας παράλληλα και όλα τα άλλα φυσικά στοιχεία (τρεχούμενο νερό, χαμηλή βλάστηση (πόες, λουλούδια), βραχώδεις και πετρόκτιστες επιφάνειες, φαιές επιφάνειες χώματος κλπ θα αποτελούσε μια περιβαλλοντική όαση μέσα στην πόλη. Τα δέντρα θα στέγαζαν τις φωλιές νέων φτερωτών επισκεπτών του άλσους, στους θάμνους θα αναπτυσσόταν καινούρια ζωή και γενικότερα στο πράσινο και στο υγρό στοιχείο θα προσελκύονταν αντίστοιχα είδη ζωής τα οποία με την κατάλληλη προστασία και συντήρηση θα συνέβαλαν στην μετατροπή του άλσους σε ένα ισορροπημένο μικρό οικοσύστημα.
Αυτό το παραποτάμιο αστικό άλσος θα βελτίωνε σύντομα το μικροκλίμα των περιοχών που γειτνιάζουν με αυτό (δροσιά στις θερμές μέρες του καλοκαιριού-μείωση του ψύχους κατά το χειμώνα), προσφέροντας με αειφορικό τρόπο τις πολύτιμες υπηρεσίες του στους πολίτες, αφού οι αστικοί ρύποι και τα κάθε είδους καυσαέρια θα μειώνονταν χάρις στην απορροφητικότητα της βλάστησης, ενώ το ίδιο θα συνέβαινε με την ηχορρύπανση την οποία θα αντικαθιστούσαν οι ευχάριστοι φυσικοί ήχοι των δέντρων, των τρεχούμενων νερών, των πουλιών και των ζώων.
Σε σύγκριση με άλλα έργα αστικού χαρακτήρα, οι φροντίδες και η συντήρηση, που θα απαιτούσε το άλσος της Μαγουλίτσας, θα ήταν λίγες. Ουσιαστικά θα χρειαστεί προστασία από τις πυρκαγιές, από τις καταπατήσεις, από τα περίεργα «αναπτυξιακά» έργα και από διάφορες μορφές ρύπανσης (ανεξέλεγκτη απόθεση σκουπιδιών, βιομηχανικά ή βιοτεχνικά απόβλητα κλπ). Η προστασία αυτή θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη λήψη θεσμικών μέτρων από το Δήμο Σπάρτης, αλλά και με τα κατάλληλα έργα. Οπωσδήποτε είναι αναγκαία η δημιουργία ενός Δημοτικού Φορέα ο οποίος θα αναλάβει να παρακολουθήσει, αποκλειστικά, τη συνολική συντήρηση και προστασία του.
3) ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΦΕΛΗ:
Η χρήση του αστικού παραποτάμιου άλσους της Μαγουλίτσας, για πολλαπλές κοινωνικές ανάγκες, θα αύξανε την επαφή των πολιτών, τη ζωτική δηλαδή ανθρώπινη επικοινωνία, που τόσο πλήττεται στις μέρες μας.
Η αναψυχή που προσιδιάζει καλύτερα σε έναν τέτοιο χώρο είναι η χαλαρή και μη οργανωμένη αναψυχή, η οποία αποβλέπει στην ξεκούραση και στην αναζωογόνηση των κατοίκων της πόλης. Δραστηριότητες κι έργα που θα συμβάλλουν προς αυτήν την κατεύθυνση μπορεί να είναι, ενδεικτικά, θέσεις χαλάρωσης για το λεγόμενο πικ-νικ, πεζόδρομοι, ποδηλατόδρομοι, μικρά αμφιθέατρα, υπαίθριοι κινηματογράφοι ειδικών προβολών, παιδικές χαρές, κέντρα υποδοχής και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ό,τι άλλο μπορεί να δώσει η φαντασία και η έμπνευση.
4) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΦΕΛΗ:
Η αναβάθμιση που θα επέφερε το έργο αυτό στον ευρύτερο αστικό χώρο θα έκανε την Σπάρτη θελκτικότερη και πιο όμορφη έτσι ώστε οι επισκέπτες της να θέλουν να διαμείνουν περισσότερο σ’ αυτήν και να την ξαναεπισκεφτούν τάχιστα διαφημίζοντάς την και σε άλλους. Τα οικονομικά οφέλη από μια τέτοια προοπτική είναι εύλογα κι επιθυμητά για μια πόλη που στηρίζει μεγάλο μέρος της ανάπτυξής της στον τουρισμό.
5) ΕΠΙΛΟΓΟΣ:
Έχουμε φτάσει πλέον, περιβαλλοντικά, στο κατώφλι μη αναστρέψιμων διαδικασιών. Ήδη η Νότια Ελλάδα και φυσικά η Λακωνία μας έχουν μπει στη μαύρη λίστα των περιοχών της χώρας μας που οδεύουν προς ερημοποίηση. Έργα ανάλογα με την προτεινόμενη δημιουργία αστικού άλσους στη Μαγουλίτσα, μπορούν να μας κάνουν να ελπίζουμε στη δυνατότητα να αποτρέψουμε μια τέτοια οδυνηρή εξέλιξη.
Ένα άλσος υψηλής αναψυχής με πλούσια δενδρώδη και θαμνώδη βλάστηση στην πόλη μας, θα ήταν πολλαπλώς ωφέλιμο προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά και η αρχή για να εφαρμοστεί ένα πιο μεγαλόπνοο -άλλης κλίμακας έργο- ΚΑΙ για τον πολύπαθο Ευρώτα, οπότε θα άλλαζε οριστικά η μίζερη εικόνα που υπάρχει σε πολύ σπουδαία σημεία της σύγχρονης Σπάρτης.
Απαιτείται ΜΟΝΟ η πολιτική βούληση, προκειμένου να το πραγματοποιήσουμε.
